MİLLİYET.COM.TR / Dünyanın en büyük doğal gaz sahası ve “İran’ın incisi” bilinen İran’daki Güney Pars doğalgaz sahası, ABD-İsrail hava saldırılarının hedefi olmuştu.
DEVRİM MUHAFIZLARINDAN MİSİLLEME
İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) ise, saldırılara sert tepki göstererek misilleme uyarısı yapmıştı. Gelişmelerin ardından İran’ın dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) üretim tesisine ev sahipliği yapan Katar’daki Ras Laffan bölgesine füze saldırısı düzenlediği ve bölgede yangın çıktığı açıklanmıştı.
TRUMP’IN ‘SALDIRMAMA’ KOŞULU
ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki Güney Pars doğalgaz sahasını hedef alan saldırının bilgileri dışında, İsrail tarafından yapıldığını belirterek, “İran bu durumda tamamen masum olan Katar’a saldırmaya devam etmediği sürece, İsrail son derece önemli ve değerli olan Güney Pars doğalgaz sahasına başka hiçbir saldırı gerçekleştirmeyecek” demişti.
‘HAVAYA UÇURURUZ’
Aksi halde Trump, “Böyle bir durumun olması halinde ise ABD, İsrail’in yardımı veya onayı olsun ya da olmasınİran’ın daha önce hiç görmediği veya tanık olmadığı güç ve şiddetle Güney Parsgazsahasının tamamını havaya uçuracaktır” ifadesini kullanmıştı.
‘İRAN’IN İNCİSİ’
Peki İran’ın enerji sektörünün “incisi” olarak bilinen dünyanın en açık ara en büyük doğal gaz sahası Güney Pars neden önemli?
Güney Pars, yaklaşık 14 trilyon metreküp doğal gaz ve 18 milyar varil kondensat rezervine sahip. Bu miktar, İran’ın kanıtlanmış gaz rezervlerinin yüzde 40’ından fazlasını ve dünya toplamının yaklaşık yüzde 8’ini oluşturuyor.
‘BASRA KÖRFEZİ’NİN ALTINDAKİ DEV’
Güney Pars, Basra Körfezi’nde İran ile Katar arasındaki deniz sınırına yayılan dünyanın en büyük doğal gaz sahasıdır. İran tarafında “Güney Pars”, Katar tarafında ise “Kuzey Sahası” olarak anılan bu geniş açık deniz sahası, barındırdığı büyük doğal gaz ve kondensat rezervleriyle her iki ülkenin enerji sektörünün bel kemiğini oluştururken, küresel enerji dengelerinde de kritik bir rol oynuyor.
‘KRİTİK ÖNEME SAHİP’
Saha ilk kez 1990 yılında keşfedildi ve daha sonra İran ile Katar karasularına uzandığı doğrulandı. Basra Körfezi’nde kıyıdan yaklaşık 62 mil açıkta yer alan saha, toplam 9 bin 700 kilometrekarelik bir alanı kapsıyor. Bunun 3 bin 700 kilometrekarelik bölümü İran’a ait Güney Pars sahasını, 6 bin kilometrekarelik bölümü ise Katar’a ait Kuzey Sahası’nı oluşturuyor.
Güney Pars, genellikle 24 aşamadan oluşan bir geliştirme planı çerçevesinde işletiliyor. Tesisler, hem doğal gaz hem de kondensat üretimine yönelik olarak tasarlanmış olup, bu kaynaklar iç tüketim ve sanayi açısından kritik önem taşıyor.
DÜNYANIN 13 YILLIK ENERJİ İHTİYACINI TEK BAŞINA KARŞILAYABİLİR
Güney Pars’taki 14 trilyon metreküplük gaz ve 18 milyar varillik kondensat rezervi, İran’ın enerji kapasitesinin temelini oluşturuyor. Yerel kaynaklara göre, saha toplamda yaklaşık 1.800 trilyon fit küp kullanılabilir gaz içeriyor. Bu miktar, tek başına dünyanın enerji ihtiyacını 13 yıl boyunca karşılayabilecek bir üretim kapasitesine denk geliyor.
GÜNLÜK ÜRETİM 700 MİLYON METREKÜPÜN ÜZERİNDE
Katar, uluslararası şirketlerle iş birliği yaparak bu sahayı dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatçısı haline getirdi. İran tarafında ise Güney Pars, ülkenin gaz ihtiyacının büyük bölümünü karşılıyor. Günlük üretimin 700 milyon metreküpün üzerine çıktığına dair veriler bulunuyor. Uluslararası yaptırımlar nedeniyle ihracatın sınırlı olması, üretilen gazın büyük ölçüde ülke içinde tüketilmesine yol açıyor. Bu nedenle saha, İran’ın iç enerji arzı açısından hayati önem taşıyor.
6 MİLYON VARİLLİK REKOR
İran’daki tüm petrol ve doğal gaz arama-üretim faaliyetlerinden devlet şirketi Ulusal İran Petrol Şirketi sorumlu. Güney Pars’ın geliştirilmesi ise bu kuruma bağlı Pars Petrol ve Gaz Şirketi tarafından yürütülüyor. Öte yandan, OPEC verilerine göre İran’ın petrol üretimi 1970’lerde zirveye ulaşmış, 1974 yılında günlük 6 milyon varille rekor kırmıştı. Bu, o dönemde dünya üretiminin yüzde 10’undan fazlasına karşılık geliyordu.
‘TÜM DENGELERİ ETKİLER’
Uzmanlara göre Güney Pars yalnızca İran ve Katar için değil, küresel enerji piyasaları açısından da hayati öneme sahip. Bu nedenle sahada yaşanabilecek herhangi bir aksama, yalnızca bölgeyi değil, dünya genelinde enerji fiyatlarını ve stratejik dengeleri de etkileyebilecek potansiyele sahip.
NE OLMUŞTU?
İran’ın güneyinde yer alan Güney Parsdoğalgazsahasının bazı rafinerilerinin ABD-İsrail saldırılarında hedef alındığı bildirilmişti.
İnsansız hava araçlarıyla (İHA) düzenlendiği aktarılan saldırıdadoğalgazsahasının 3’üncü ve 6’ncı fazlarının vurulduğu belirtilmişti.
Katar Enerji de dün ülkenin en önemli LNG tesislerini barındıran Ras Laffan Sanayi Bölgesi’nin füzelerle vurulduğunu, bölgede yangın çıktığını ve büyük hasar oluştuğunu açıklamıştı.
ABD-İsrail-İran savaşının 20. gününde Orta Doğu ateş çemberi! Hürmüz’de gizli istihbarat planı, Beyaz Saray’da şüpheli dron paniği
Altın sert çakıldı, yatırımcı panikte! Düşüş sürecek mi? İşte piyasalardaki son rakamlar
News
