Karbondioksitten nişasta üretildi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Nişasta; gıdada tatlandırıcı ve kıvam artırıcı üretiminden kâğıt, tekstil, ilaç, yapıştırıcı ve bazı plastik türlerine kadar pek çok sektörde temel bir girdi. Bugün endüstriyel nişastanın büyük bölümü mısırdan elde ediliyor; bu da tarım arazisi, su tüketimi ve gübre–pestisit kullanımı gibi kalemlerle hem maliyet hem çevresel yük yaratıyor. 

BİTKİ YOK, FOTOSENTEZ YOK

Araştırmacıların yaklaşımı, “CO₂ → bitki → nişasta” zincirini kısaltmayı hedefliyor. Yöntemde CO₂ önce bir katalizör yardımıyla metanole dönüştürülüyor. Ardından bir dizi enzim, metanolü şeker türevlerine çeviriyor ve bu yapı taşları birleştirilerek polimerik nişasta elde ediliyor. Sürecin toplamda yaklaşık 11 adım içerdiği belirtiliyor.

Ekip, ortaya çıkan ürünün özelliklerinin mısırdan üretilen nişastaya oldukça yakın olduğunu ve süreç olgunlaştıkça tarıma bağımlılığı azaltabilecek bir alternatif olabileceğini vurguluyor. 

“10 KAT” NE ANLAMA GELİYOR?

Buradaki 10 katlık artış, doğanın (mısır üretiminin) 10 kat önüne geçildiği anlamına gelmiyor. İddiaya göre bu, ekibin 2021’de duyurduğu ilk versiyona kıyasla reaksiyonların hızının ve veriminin ciddi ölçüde iyileştirilmesi demek. İyileştirmenin anahtarı olarak da göreve özel optimize edilmiş yeni enzimler gösteriliyor: daha düşük enerji ihtiyacı ve daha yüksek reaksiyon verimi hedefleniyor. 

ENDÜSTRİ İÇİN UMUT, AMA ŞARTLARI VAR

Bilim insanlarına göre bu tür bir üretim, CO₂’yi “atık” yerine ham maddeye çevirebilir ve en önemlisi tarım arazisiyle gıda üretimi arasındaki rekabeti azaltabilir. Hatta süreç, maliyet açısından tarımsal üretimle yarışabilecek seviyeye inerse, ekilebilir arazi ve tatlı su kullanımında %90’ın üzerinde tasarruf potansiyelinden söz ediliyor.

Öte yandan işin kritik kısmı hâlâ masada: yöntemin gerçek dünyada büyük ölçeğe taşınması, enerji kaynağı, toplam maliyet ve sürekli, güvenilir üretim gibi başlıklarda netleşmeden “ticari devrim” demek erken. Yine de, nişasta gibi dev bir endüstriyel hammaddenin tarladan bağımsız üretilebilmesi fikri, gıda ve kimya sektörlerinde dikkatle izlenecek bir eşik olarak görülüyor.