DİDEM SEYMEN –Böbrekler vücudun en önemli organları arasında yer alıyor. Kanı süzerek zararlı maddeleri vücuttan uzaklaştıran, sıvı ve mineral dengesini sağlayan böbrekler aynı zamanda tansiyon kontrolünde de kritik rol oynuyor. Ancak uzmanlara göre böbrek hastalıklarının büyük bölümü belirti vermeden ilerliyor. İSTÜN Şişli Kolan International Hospital ve Bayrampaşa Kolan Hastanesi Organ Nakli Merkezi Başkanı, Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Tuncer, böbrek hastalıklarının toplumda sanılandan çok daha yaygın olduğunu belirterek erken tanının önemine dikkat çekiyor…
Son yıllarda böbrek hastalıklarının görülme sıklığında artış yaşandığını belirten Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Tuncer, bunun en önemli nedenleri arasında diyabet ve hipertansiyonun daha yaygın hale gelmesini gösteriyor. Tıpta yaşanan gelişmeler sayesinde bu hastalıklara sahip kişilerin daha uzun yaşadığını belirten Tuncer, bu durumun böbrek hastalığı olan kişi sayısının da artmasına yol açtığını söylüyor. Türk Nefroloji Derneği ve Sağlık Bakanlığı’nın güncel verilerine göre Türkiye’de her 7 yetişkinden biri kronik böbrek hastası olduğunu ifade eden Tuncer, böbrek fonksiyonlarının dakikada 20 mililitrenin altına düşmesi durumunda hastaların organ nakli adayı olduğunu, 10 mililitrenin altına düşen hastalarda ise diyalizin gündeme geldiğini anlatıyor.
Böbrek hastalıklarının erken dönemde fark edilmesinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Tuncer, bunun için pahalı tetkiklere gerek olmadığını belirtiyor. Düzenli sağlık kontrolleri kapsamında yapılacak basit kan ve idrar testlerinin böbrek sağlığı hakkında önemli bilgiler verdiğini söyleyen Tuncer, özellikle serum kreatinin testi ve tam idrar tahlilinin erken teşhis açısından büyük önem taşıdığını ifade ediyor.
“Nakledilen böbreğin ömrü yok”
Toplumda nakledilen böbreğin ömrünün 5–10 yıl olduğu yönünde yanlış bir inanış bulunduğunu belirten Tuncer, bunun doğru olmadığını söylüyor. Hastanın ilaçlarını düzenli kullanması ve kontrollerini aksatmaması durumunda nakledilen böbreğin hastanın yaşamı boyunca sorunsuz şekilde çalışabileceğini ifade eden Tuncer, uygun koşullar oluştuğunda bir kişinin birden fazla kez böbrek nakli olmasının da mümkün olduğunu belirtiyor. Hatta kendi ekiplerinin beşinci kez böbrek nakli yapılan hastaları bulunduğunu söylüyor.
Nakil sonrası hayat normal şekilde devam edebilir
Uzmanlara göre başarılı bir böbrek naklinin ardından hastalar büyük ölçüde normal yaşamlarına dönebiliyor. Çalışmak, seyahat etmek, spor yapmak ve günlük aktiviteleri sürdürmek mümkün oluyor. Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Tuncer, nakil hastalarının özellikle düzenli egzersiz yapmasını teşvik ettiklerini belirterek yürüyüş, pilates ve aerobik egzersizlerin hem fiziksel hem de psikolojik açıdan fayda sağladığını ifade ediyor. Futbol, basketbol, kayak ve atletizm gibi birçok sporun yapılabileceğini söyleyen Tuncer, yalnızca bungee jumping gibi aşırı adrenalin içeren sporları önermediklerini belirtiyor.
Böbrekleri bitiren 6 alışkanlık
Nefroloji uzmanı Prof. Dr. Murat Tuncer, günlük hayatta farkında olmadan yapılan bazı davranışların böbreklere ciddi zarar verebildiğini söylüyor. İşte böbrek sağlığını tehdit eden 6 önemli alışkanlık:
1. Yeterince su içmemek
Su, böbreklerin sağlıklı çalışması için hayati öneme sahip. Vücut susuz kaldığında ilk alarm veren organlardan biri böbrekler oluyor. Uzmanlara göre sağlıklı bir kişinin günde ortalama 1,5–2 litre su tüketmesi gerekiyor.
2. İdrarı uzun süre tutmak
Birçok kişi çeşitli nedenlerle idrarını uzun süre tutabiliyor. Bu alışkanlık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonlarına, mesane sorunlarına ve zamanla böbrek hasarına neden olabiliyor. Sağlıklı bir kişinin günde ortalama 4–6 kez idrara çıkması normal kabul ediliyor.
3. Fazla tuz tüketmek
Sağlıklı bir birey için günlük 4 gram tuz tüketimi yeterli. Fazla tuz kullanımı kan basıncını yükselterek hem kalp hem de böbrek hastalıklarını tetikleyebiliyor.
4. Bilinçsiz ilaç kullanımı
Doktor önerisi olmadan kullanılan antibiyotikler ve özellikle bazı ağrı kesiciler böbrekler üzerinde ciddi yük oluşturabiliyor.
5. Aşırı protein tüketmek
Özellikle kontrolsüz şekilde tüketilen yüksek proteinli diyetler ve spor amaçlı kullanılan protein takviyeleri böbrekleri zorlayabiliyor.
6. Tansiyonu kontrol altında TUTMAMAK
Yüksek tansiyon yalnızca kalbi değil böbrekleri de etkiliyor. Uzmanlara göre uzun süre kontrolsüz seyreden tansiyon, böbrek damarlarında hasara yol açarak böbrek yetmezliğine neden olabiliyor.
“Tek kesin yasak sigara”
Böbrek nakli olan hastalar için en önemli risk faktörlerinden birinin sigara olduğunu vurgulayan Tuncer, “Bir organ nakli hastasından kesinlikle yapmamasını istediğimiz tek şey sigara kullanımıdır. Sigara, organ nakli hastalarında kalp krizi riskini genel topluma göre ciddi oranda artırır” diyor.
Evcil hayvan hastalara iyi geliyor
Nakil hastalarının yaşamlarının gereksiz korkularla sınırlandırılmaması gerektiğini belirten Nefroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Tuncer, evcil hayvan sahipliğinin psikolojik açıdan önemli katkı sağlayabildiğini ifade ediyor. Nakil hastalarının çoğu evcil hayvanı besleyebileceğini söyleyen Tuncer, yalnızca güvercin beslenmesini önermediklerini belirtiyor. “Elimde olsa tüm hastalarıma barınaklardan sevgi bekleyen birer dost hediye ederim” diyen Tuncer, yapılan çalışmaların evcil hayvan sahibi insanların daha mutlu ve daha uzun yaşadığını gösterdiğini ifade ediyor.
News
