YKS başvurularında düşüş: Üniversiteye ilgi azalıyor
Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) için 20-21 Haziran 2026 tarihlerinde yapılacak sınava başvuru sayıları açıklandı. Buna göre 2026 YKS’ye toplam 2 milyon 425 bin 560 aday başvurdu.
Son üç yılda başvuru sayılarında görülen düşüş eğilimi devam ederken, toplam aday sayısının 2020 yılındaki seviyelere geri döndüğü kaydedildi.
Başvuru verilerini değerlendiren eğitim uzmanı Salim Ünsal, son yıllardaki artış ve düşüşlerin eğitim politikaları ve toplumsal gelişmelerle yakından bağlantılı olduğunu belirtti.
YKS’de kırılma noktası barajın kaldırılması oldu
Uzmanlara göre başvuru sayılarındaki önemli kırılma noktalarından biri 2022 yılında YKS puan barajlarının kaldırılması oldu.
2021 yılında baraj uygulaması devam ederken başvuru sayısı yaklaşık 2,6 milyon civarında gerçekleşti. Barajın kaldırılmasıyla birlikte 2022 yılında başvuru sayısı yaklaşık 635 bin artarak 3,2 milyon seviyesine yükseldi.
Bu artışın önemli ölçüde barajın kaldırılmasının oluşturduğu motivasyonla bağlantılı olduğu ifade edildi.
Deprem sonrası rekor başvuru gelmişti
2023 yılında ise “asrın felaketi” olarak tanımlanan Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında deprem bölgesindeki 11 ilde adaylardan sınav ücretinin alınmaması kararı alındı.
Bu uygulama sonucunda YKS tarihinde 3 milyon 527 bin başvuru ile rekor seviyeye ulaşıldı. Ancak bu zirvenin ardından başvuru sayılarında yeniden düşüş başladı.
Sonraki yıllarda başvurular önce 3,1 milyon, ardından 2,5 milyon seviyesine geriledi.
Mezun adaylar başvuruların çoğunluğunu oluşturuyor
Başvuru dağılımı incelendiğinde adayların büyük bölümünün mezun öğrencilerden oluştuğu görülüyor.
Verilere göre YKS’ye başvuran adayların yaklaşık yüzde 30’u ilk kez sınava girecek son sınıf öğrencileri, yüzde 70’i ise daha önce sınava girmiş mezun adaylardan oluşuyor.
Uzmanlar, her yıl ortalama 800-900 bin son sınıf öğrencisinin ilk kez sınav sistemine dahil olduğunu, toplam başvuru sayısını ise çoğunlukla mezun adayların belirlediğini belirtiyor.
Üniversiteye talebi etkileyen faktörler
Uzmanlara göre üniversite sınavına başvuru sayısını belirleyen birçok unsur bulunuyor. Bunların başında üniversite diplomasına duyulan ihtiyaç, ekonomik koşullar, barınma ve eğitim maliyetleri ile mezuniyet sonrası istihdam imkanları geliyor.
Son yıllarda özellikle eğitim, barınma ve beslenme giderlerindeki artış gençlerin üniversite tercihlerini doğrudan etkileyen faktörler arasında gösteriliyor.
Ayrıca üniversite mezunlarının iş bulma sürecinde yaşadığı zorlukların da gençlerin yükseköğretime yönelik motivasyonunu etkilediği ifade ediliyor.
Kontenjan değişiklikleri aday sayısını etkileyebilir
Uzmanlar, üniversite kontenjanlarının da YKS başvurularını etkileyen önemli bir faktör olduğunu belirtiyor. Geçtiğimiz yıl üniversitelerde yaklaşık 190 bin kontenjanın azaltılması, mezun aday sayısının artmasına neden olabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Kontenjanların önümüzdeki yıllarda da kısmen azalması halinde, YKS’ye başvuran toplam aday sayısının uzun süre yaklaşık 2,5 milyon civarında seyretmesinin mümkün olabileceği öngörülüyor.
Üniversite algısında değişim
Eğitim uzmanları, geçmişte üniversite eğitiminin aileler tarafından geleceği garanti altına alan en önemli araçlardan biri olarak görüldüğünü belirtiyor.
Ancak son yıllarda mezun işsizliği, nitelik tartışmaları ve kontrolsüz üniversiteleşme gibi faktörlerin üniversite algısında değişime yol açtığı ifade ediliyor.